Wat komt er?

Waar komt wat?
In het filmpje: www.opendekoepel.nl wordt uitgelegd hoe de plannen in elkaar zitten. Zo gaan we ze ook uitvoeren. De komende maanden wordt het e.e.a. verder uitgewerkt en de bestemmingsplan-procedure voorbereid.

Wat gaat er met het autoverkeer gebeuren in de buurt?
Het gebied zelf wordt autovrij. Parkeren wordt ondergronds opgelost.

Maken jullie ook meteen het water in de Papentorenvest, zoals op het plaatje?
Het water staat in de plannen van de gemeente Haarlem; zij is verantwoordelijk voor de openbare ruimte. Het liefst zou je bij de ontwikkeling van het koepelterrein direct, in aansluiting, de herinrichting van het openbaar gebied aanpakken. Dan realiseer je in één keer de kwaliteit die Haarlem, en wij, voor ogen hebben.

Betekent Open de Koepel dat het terrein toegankelijkheid is voor iedereen?
Ja. Het gebied is straks toegankelijkheid voor iedereen. Er is ook veel te doen voor niet-studenten. We zetten in op een uitwisseling van jong en oud – ook voor volwassenen is er straks het nodige te leren en te beleven. Daarnaast zien we terrasjes, een hotel, ruimte voor startups, ateliers, tentoonstellings-ruimten enzovoorts. De ontwikkeling sluit aan bij de buurt.

Planning

Wat zijn nu de eerste stappen? (de planning is onder voorbehoud)
Voorjaar 2017: start tijdelijke beheer en gebruik, in overleg met de buurt en de stad.
Rond de zomer van 2017: overeenkomst accreditatie University College.
Parallel, tot eind 2017: uitwerking plannen en start vergunningentraject.
De deuren van academisch onderwijs  gaan op zijn vroegst in september 2019 open.

Academisch onderwijs in Haarlem

Waarom academisch onderwijs op deze plek?
Het terrein van de koepel vraagt om een duurzame, maatschappelijke, met de stad verbonden bestemming. Tegelijkertijd is er de wens om academisch onderwijs naar Haarlem te halen. En vraagt dit om een iconisch gebouw, in of bij het centrum van de stad en openbaar vervoer, met voldoende ruimte om studenten te huisvesten. De perfecte combinatie. En een eenmalige kans.

Is het een vestiging van de Vrije Universiteit of de Open Universiteit?
Nee, het gaat om een zelfstandige stichting, die wordt opgericht door twee hoger onderwijs-instellingen. De komende maanden vindt overleg plaats over de invulling van de zogeheten Gemeenschappelijke Regeling, waarin staat hoe de samenwerking eruit ziet. Daarnaast kan samenwerking plaatsvinden met bijvoorbeeld Hogeschool Inholland.

Wat is het verschil met een gewone universiteit?
De Nederlandse universiteiten zijn in het algemeen grootschalig georganiseerd. In de koepel willen we graag een kleinschalige bachelor opleiding huisvesten. Daarna stroom je in een graduate universiteit in Nederland of het buitenland. Het is een ‘liberal arts & sciences’ programma met een brede academische vorming. Je kunt je uiteraard wel voorbereiden op de richting die je op wilt, maar zo’n bachelorsprogramma is veel breder dan dat van een studierichting op een gewone universiteit. Dat heeft ook als voordeel dat je niet al op je 17e of 18e al hoeft te weten welk beroep je wilt uitoefenen.

Naast die liberal arts & sciences opleiding voorzien we nu dat er ook internationale, engelstalige opleidingen komen voor entrepreneurship. En postacademische opleidingen, met een accent op circulariteit en democratisering.

We verwachten dat straks ongeveer de helft van de studenten uit Nederland komt, de andere helft uit het buitenland. Je woont en studeert in elk geval het eerste jaar op het koepelterrein. Misschien wel in een van de oude cellen in het huis van bewaring – niet in de koepel, daar komen vooral werkplekken in de cellen.

Wat is het collegegeld?
Brede toegankelijkheid is uitgangspunt van stichting Panopticon. Maar uiteindelijk besluiten de onderwijsinstellingen daar zelf over. Wij kunnen bij de uitwerking, samen met de gemeente Haarlem, wel de nodige invloed uitoefenen. Bovendien hebben de onderwijsinstellingen de doelstellingen van toegankelijkheid en diversiteit onderschreven.

Wat is de relatie met de stad?
We willen extra inzetten op Bildung (maatschappij-oriëntatie, ethiek, filosofie, waarden), op kunst en cultuur en op ondernemerschap. We werken daarvoor samen met organisaties in en buiten de stad. Er zal ook op de praktijk toegepast onderzoek worden uitgevoerd voor bedrijven en organisaties in de stad, misschien ook de overheid.

Betekenis

Wat levert het academisch onderwijs op voor Haarlem?
Met Open de Koepel zetten we Haarlem nog beter op de kaart als kennisstad, congresstad en cultuurstad. De Universiteit van Gent heeft onderzocht wat het economisch effect van University College Roosevelt is op Middelburg. Dat is in omvang vergelijkbaar met de onderwijsruimte die we in de koepel maken. Conclusie is dat er naast de mensen die direct in het onderwijs werken (tussen 60 en 80 voltijdsbanen) 200 banen extra zijn ontstaan en dat de bijdrage aan de economie van Zeeland geschat wordt op 15 miljoen euro per jaar. In het geval van Haarlem zal dat oplopen tot 300 tot 400 banen, omdat er ook andere functies zijn die forse werkgelegenheid gaan opleveren. Denk aan een hotel, startups, horeca. Het economische effect komt ieder jaar terug.

Financieel

Wie gaat dit betalen?
We maken een relatief ‘duur’ plan met bijvoorbeeld parkeren onder de grond, terwijl de opbrengst van een groot deel van het terrein niet erg hoog is. Dat kan alleen omdat de stichting geen winstoogmerk heeft. De ontwikkeling kan zichzelf bedruipen. Voor de financiering zijn we aangewezen op banken of institutioneel beleggers als pensioenfondsen. Het onderwijs kent zijn eigen financieringsystematiek. Het onderwijs is vooralsnog helaas niet Rijksbekostigd. Dat komt omdat de Nederlandse universiteiten (vooralsnog) niet meedoen.

De procedure

Waarom niet meteen van het Rijk gekocht?
In de procedure die het Rijk wilde, waren de kwaliteitseisen beperkt en zou de hoogste opbrengst doorslaggevend zijn. Onze plannen maakten in deze procedure geen enkele kans; daarom deed stichting Panopticon niet mee. Het Rijk wees onze stichting wél op de mogelijkheid dat de gemeente Haarlem het complex zou claimen voor een maatschappelijke bestemming. Dat betekent dat het Rijk (A) het complex verkoopt tegen een marktconforme prijs aan de gemeente (B). Omdat de gemeente niet zelf het terrein wenst te ontwikkelen verkoopt zij het voor hetzelfde bedrag weer door aan onze stichting (C). Omdat de gemeente graag academisch onderwijs wil toevoegen aan de stad, heeft zij werk gemaakt van deze mogelijkheid.

Haalbaarheidsonderzoek
De gemeente koos niet zomaar voor onze plannen, maar stelde een haalbaarheidsonderzoek in. Daaruit bleek dat onze plannen voldeden aan alle mogelijke eisen: financieel, programmatisch, ruimtelijk. Wel hadden we tegenslag om de haalbaarheid van academisch onderwijs aan te tonen. De Universiteit van Amsterdam trok eind 2016 haar aanvankelijke steun in vanwege interne afwegingen.

Meedoen

Hoe is de buurt betrokken?
De afgelopen 1,5 jaar zijn er gesprekken geweest met de buurt en de wijkraad. Dat heeft ertoe geleid dat we de plannen hebben aangepast, rekening houdend met de wensen en ideeën die er leefden. Het is geweldig dat er zoveel steun is geweest uit de buurt, met spandoeken en later ook uit de hele stad met het ‘ZEG JA-comité’. Dit heeft er ongetwijfeld aan bijgedragen dat de gemeentelijke besluitvorming uitviel in het voordeel van onze stichting. De komende tijd gaan we in gesprek over het tijdelijk beheer. Wat kan er volgens de buurt wel, en wat (liever) niet. En hoe zorgen we ervoor dat overlast uitblijft of beperkt is?

Ik heb een idee, kan ik meedoen?
Het accent voor het koepelterrein ligt op onderwijs, ondernemen en kunst en cultuur. Het komende jaar staat het complex nog leeg, hiervoor maken we een beheerplan in overleg met de buurt. Voor de definitieve situatie werken we samen met veel organisaties en bedrijven in de stad. Neem contact met ons op als je ideeën hebt die voor versterking zorgen! Let wel: de stichting heeft geen financiële middelen ter beschikking. Je kunt je natuurlijk sowieso aanmelden als fan op de Facebookpagina Open de koepel en je aanmelden voor onze nieuwsbrief. Dat kan via info@opendekoepel.nl.